Virtuelni Muzej Dunava

Zavod za zaštitu prirode Srbije

Zavod za zaštitu prirode Srbije je stručna ustanova osnovana 1948. godine koja obavlja delatnost zaštite i unapređenja nacionalne prirodne baštine.

Izradom studija zaštite prirodnih dobara, radom na očuvanju biološke i geološke raznovrsnosti, jačanjem svesti javnosti o zaštiti prirode i nizom drugih aktivnosti, sprovodi delatnost zaštite prirode Srbije. Zavod je organizovan sa sedištem u Beogradu i Radnom jedinicom u Nišu.

Delatnost Zavoda:

  • Izrada studija zaštite kao stručno-dokumentacione osnove za predlaganje zaštite prirodnih dobara,
  • Stručni nadzor prirodnih dobara i monitoring stanja divljih biljnih i životinjskih vrsta,
  • Očuvanje i unapređenje geološke i biološke raznovrsnosti,
  • Vođenje registra zaštićenih prirodnih dobara i informacionog sistema o zaštiti prirode,
  • Priprema predloga, vođenje digitalne baze podataka i praćenje stanja ekološke mreže Srbije,
  • Učešće u uključivanju zaštićenih i ekološki značajnih područja Srbije u evropsku ekološku mrežu NATURA 2000,
  • Izdavanje uslova i mišljenja o uticaju određenih aktivnosti u prostoru na životnu sredinu i prirodu,
  • Izdavanje mišljenja o kontigentima u vezi sa kontrolom sakupljanja i prometa divlje flore i faune,
  • Realizacija obrazovnih programa, promotivnih manifestacija, izdavanja naučnih, stručnih i popularnih publikacija, itd. u cilju unapređenja prakse zaštite prirode,
  • Saradnja sa državnim i nevladinim organizacijama, kao i međuarodnim institucijama i organizacijama u oblasti zaštite prirode.

Zaštita prirode

U Srbiji je zaštićeno oko 6 procenta teritorije. U cilju unapređenja zaštite upravljanja zaštićenim prirodnim dobrima i očuvanja zaštićenih vrsta, u Srbiji je u toku izrada ekološke mreže Srbije, koja za sada obuhvata 101 područje.

Ekološku mrežu čine ekološki značajna područja, ekološki koridori i zaštitne zone, koji trenutno obuhvataju površinu od 849.201,77 ha, što izosi skoro 21 procenat teritorije Srbije.

U zaštiti prirode Zavod primenjuje savremena svetska iskustva i principe učešćem u sprovođenju konvencija i evorpskih direktiva o zaštiti prirode na teritoriji Srbije.

Na teritoriji Srbije kao prirodna dobra od zančaja za evropsku i svetsku baštinu nalaze se: jedan Rezervat biosfere „Golija-Studenica“(progama „Čovek i biosfera“ MAB UNESCO), 10 prirodnih dobara na listi vlažnih područja od međunarodnog značaja („ramsarska područja“), 42 međunarodno značajna područja za ptice (IBA), 61 područje od međunarodnog značaja za biljke (IPA), 40 odabranih područja za dnevne leptire (PBA) i 61 područje predloženo za Emerald evropsku ekološku mrežu.

Zavod je uključen u realizaciju projekata «Evropski zeleni pojas» (European Green Belt), „Dinarski luk“ („The Dinaric Arc Ecoregion“ – DAE), izradu Karpatske ekološke mreže i druge panevropske inmicijative.

U Srbiji su pod zaštitom retke i ugrožene vrste, i to 1760 strogo zaštićenih i 868 zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva. Posebno je regulisano sakupljanje u prirodi 90 divljih vrsta biljaka i gljiva koje se komercijalno koriste.

Do sada je zaštićeno oko 80 gemorfoloških, hidrogeoloških i geoloških objekata, kao i 850 objekata i pojava in situ i ex situ geonasleđa.

Brojnim sadržajima u okviru izdavačkih edukativnih i promotivnih aktivnosti Zavod pronalazi partnere za očuvanje i unapređenje nacionalne prirodne baštine.

Izložbena postavka "Priroda Srbije i njena zaštita"

Izložbene postavka namenjena je upoznavanju šire javnosti sa stručnim radom na zaštiti prirode i izgrađivanju stavova o njenom značaju i potrebi očuvanja i održivog korišćenja.

Posetom izložbe može se saznati:
- koji tipovi ekosistema odlikuju prirodu Srbije,
- o vrstama zaštićenih prirodnih dobra u Srbiji,
- uzrocima ugroženosti sveta flore i faune,
- o pristupu i metodologiji rada Zavoda na zaštiti prirodnih dobara,
- konceptu zaštite kroz održivi razvoj.

Na izložbi su predstavljeni:
1. nacionalni parkovi i tipični ekositemi Srbije,
2. primeri vrsta iz herbarske zbirke ugroženih biljnih vrsta, a koje se nalaze u Crvenoj knjizi flore Srbije,
3. primeri vrsta koje se štite kontrolom sakupljanja i prometa (lekovito bilje i šumski plodovi)
4. prigodna minerološka, geloška i palenotološka zbirka,
5. neki od zabranjenih alata i sredstava u ribovu,
6. izdavačka delatnost Zavoda.

Organizacija poseta:
Za grupne posete učenika potrеbno je telefonom najaviti dolazak, kako bi se organizovao program koji pored stručnog vođenja kroz izložbu može obuhvatiti i projekciju filmova i prigodan eko obrazovni program.
(tekst: Zavod za zaštitu prirode Srbije)

Kontakt

Zavod za zaštitu prirode Srbije
Dr Ivana Ribara 91
11070 Novi Beograd
Srbija
tel:    +381 (0)11/ 2093-857
faks: +381 (0)11/ 2093-867
web: www.zzps.rs
e-mali: beograd@zzps.rs