Virtuelni Muzej Dunava

Maska (deo paradnog šlema)

Naziv: Maska (deo paradnog šlema)
Lokalitet: Kostol - Pontes / Transdrobeta
Mesto/Oblast: Kladovo
Hronologija: 1 n.e. - 500
Muzej: Narodni muzej u Beogradu
Država: Srbija
Kultura: Rimska
Bliže datovanje: početak 2. veka
Materijal: Bronza
Dimenzije: H 26 cm; W 21 cm
Tehnika izrade: Kovanje
Bibliografija:

Popović Lj. 1987, Classical Portraiats in Yugoslavia (N. Cambi, I. Popović, Lj. Popović, D. Srejović eds.), Beograd

Ratković D. 2007: In. Balkani, Antiche civilita tra il Danubio e l Adriatico, (eds. T. Cvjetićanin, G. Gentili, V. Krstić), Milano 2007.

Opis

Šlem-maska iz Kostola (Pontes) je pronađena 1854. g. kod Trajanovog mosta i iste godine je dospela u zbirku Narodnog muzeja u Beogradu. Sastoji se iz dva čvrsto vezana dela - maske i kalote. Maska lica ima poveze za oči, nozdrve i usta. Na njoj su predstavljene i uši. Brada, brkovi i kosa na kalotastom delu prikazani su u vidu pramenova koji su podeljeni na sitne tanane vlasi. Obrve su povijene i guste a ispod njih su široko otvoreni elpsoidni otvori za oči, sa jednostavno izvučenim kapcima. Nos je dug i pravilan. Na vrhu kalote nalaze se nitne za pričvršćivanje kreste (crista). Na zadnjim ivicama kalote i maske nalazi se niz kružnih perforacija koje su služile za fiksiranje kožne postave šlema. Šlem predstavlja odličan toreutski proizvod naturalističke modelacije lika, sa istaknutim individualnim karakteristikama. Nastao je pod jakim uticajem realističkih portreta iz Trajanovog vremena. Na osnovu prikazane frizure zapažaju se analogije sa predstavama na Trajanovom stubu u Rimu, koji glorifikuje ratovanje ovog cara i njegovo osvajanje Dakije.Po svom realističkom prikazu čvrsto veaznom za stvarnost bez impresionističkih uticaja ima karakteristike koje su već u doba rimske republike postale odlika rimskog portreta. Po svojim stilskim odlikama maska šlem iz Kostola pripada trajnovskom realizmu sa prelaza I u IIvek i poreklom je iz italskih radionica. Vizir šlem za konjičke igre iz Kostola za sada predstavlja jedinstven primerak ovog tipa bez direktnih analogija.