Virtuelni Muzej Dunava

Crassostrea gryphoides

Naziv: Crassostrea gryphoides
Mesto/Oblast: Golubac
Hronologija: pre 10000 p.n.e. -
Muzej: Prirodnjački muzej u Beogradu
Država: Srbija
Period: Baden
Epoha: Miocen
Bliže datovanje: 13-15 miliona godina
Materijal: Kalcitska ljuštura školjke
Dimenzije: 30 x 13 х 3cm
Bibliografija:

Jovanović, G., Tomić, Z. 1997: Paleoekološke i mineraloške metode pri rekonstrukciji životnih uslova u badenskom veku Golupca. Geološki anali Balkanskoga poluostrva, 61, 2, 371-392.

Jovanović, G., Tomić, Z., Mitrović, B. 1998: Badenski i kvartarni sedimenti Žutog brda kod Golupca (istočna Srbija). Vesnik Geološkog zavoda, geologija, hidrogeologija i inženjerska geologija, A, B, 81-91.

Jovanović, G. 2002. Paleoecological and taphonomical features of badenian fauna of Sladinci near Golubac. Radovi Geološkog isntituta, 135-150, Beograd.

Krstić, N., Savić, Lj., Jovanović, G., Bodor, E. 2003. Lower Miocene lakes of the Balkan Land. Acta Geologica Hungarica, 46, 291-299.

Opis

Počev od Dunava na severu, centra grada, preko sela Sladinaca, Vojilova, Maleševa, Bariča, Kudreža i Snegotina, danas se mogu videti različite stena badenske starosti.

U neposrednoj blizini grada, otkriveno je više nalazišta sa fosilima koji se razlikuju po sastavu. U mestu Melove je sačuvana tipična morska fauna (Nucula nucleus, Codakia leonina, Arca noae, Barbatia barbata, Amalda glandiformis, Conus vindobonensis, ježevi, zubi ajkula itd.). Pojedini lokaliteti se odlikuju samo vrstama fosila koji podnose variranje saliniteta i temperature i svedoče da su u blizini centra današnjeg Golupca nekada postojala ušća prastarih reka sa živim svetom sličnim onim koji nastanjuje današnje ušće Cetine u Jadransko more. Najčešći su puževi biljojedi Cerithium i Potamides, a od školjaka Miltha (Megaxinus) incrassata.

Crassostrea gryphoides je najveća fosilizovana školjka nađena u Srbiji. Vodila je nepokretan način života. Levi kapak je dužine 30 cm. Pošto je živela u peskovitoj sredini ima nešto veću širinu (13 cm), po čemu se razlikuje od Crassostrea sa užom ljušturom koje nastanjuju muljevitu podlogu. Debljina levog zaobljenog kapka iznosi preko 3 cm. Zbog svoje čvrste i debele kalcitske ljušture uglavnom se dobro očuva u fosilnom obliku. Ligamentna površina duž koje su se uz pomoć ligamenta otvarali kapci je vrlo izdužena. Ostaci Crassostrea se nalaze u sedimentima nekadašnjih zalivskih staništa, mestima koja su bila prelaz između morske i kopnene sredine i odličan je pokazatelj promena klimatskih uslova. Kolonije ove vrste nađene su pored Dunava i u Sladincima.

Iz muzejskih zbirki